جمال الدين محمد الخوانساري
100
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
فرستادهء كسى ترجمان عقل أو » قبل از اين بچند فقره مذكور وشرح شد ، ومراد به « تحمل كردن » تحمل كردن بىآدابيهاى مردم وآزارهاى ايشانست واز جا بر نيامدن وطيش نكردن بسبب اينها ، ومراد اينست كه حلم وبردبارى بتحمل آنها معلوم مىشود تا آن از تو واقع نشود خود را حليم وبردبار مدان ومجرّد اين كه عزم حلم وبردبارى داشته باشى كافى نيست در حليم بودن ، زيرا كه بسيارست كه آدمي عزم بر صبر بر چيزى دارد وهر گاه آن واقع شود صبر بر آن نتواند كرد پس تا تحمل واقع نشود حلم أو معلوم نشود . وممكن است كه : مراد به « حلم » نيز در اينجا عقل باشد ومراد اين باشد كه تحمل كردن تو دليل عقل تست . 5437 رسولك ميزان نبلك ، وقلمك أبلغ من ينطق عنك . فرستادهء تو ترازوى نبل تست ، وقلم تو بليغتر كسيست كه سخن گويد از جانب تو . « نبل » بضمّ نون وسكون باء بمعنى نجابت وتندى فطنت هر دو آمده ، ودر اينجا ظاهرتر معنى دويم است موافق فقرهء سابق كه « رسول تو ترجمان عقل تست » ومراد باين كه « قلم تو بليغتر كسيست » اينست كه كسى كه خواهد كه مطلبي را بكسى پيغام دهد بهتر اينست كه خود چيزى بنويسد باو ، زيرا كه قلم أو بليغترست از هر كه از جانب أو سخن گويد ، چه ظاهرست كه آدمي خود اعرف است به آن چه متعلق بآن باشد وچيزى چند مقتضاى حال مىتواند نوشت كه ديگرى آنها را نداند ونگويد وپوشيده نيست كه اين اكثريست ودر كسيست كه خود معرفتي ووقوفي در مراتب سخن داشته باشد . وممكن است كه : « أبلغ » بمعنى رساتر يا مبالغه كنندهتر باشد وحاصل همه يكيست . 5438 رفاهية العيش في الامن .